اسلام و تجدد زندگى انسان تنها جاندارى نيست كه اجتماعى زندگى مىكند ؛ بسيارى از حيوانات بالأخص حشرات زندگى اجتماعى دارند و از يك سلسله مقررات و نظامات حكيمانه پيروى مىكنند ؛ اصول تعاون ، تقسيم كار ، توليد و توزيع ، فرماندهى و فرمانبرى ، امر و اطاعت بر اجتماع آنها حكمفرماست . زنبور عسل و بعضى از مورچه‌ها و موريانه‌ها از تمدن و نظامات و تشكيلاتى برخوردارند كه سالها بلكه قرنها بايد بگذرد تا انسان - كه خود را اشرف مخلوقات مىشمارد - به پايهء آنها برسد . تمدن آنها ، بر خلاف تمدن بشر ، ادوارى از قبيل عهد جنگل ، عهد حجر ، عهد آهن ، عهد اتم طى نكرده است . آنها از اولى كه پا به اين دنيا گذاشته‌اند داراى همين تمدن و تشكيلات بوده‌اند كه امروز هستند و تغييرى در اوضاع آنها رخ نداده است . اين انسان است كه به مصداق « وَ خُلِقَ الْإِنْسانُ ضَعِيفاً » « 1 » زندگىاش از صفر شروع شده و به سوى بىنهايت پيش مىرود .

--> ( 1 ) . نساء / 28 .